Op 14 april werd het Haags Instituut voor Geopolitiek (HIG) uitgenodigd om een masterclass te verzorgen bij FMO, de Nederlandse ontwikkelingsbank voor ondernemingen. Tijdens deze masterclass stond de wisselwerking tussen geopolitiek en geo-economie in een steeds verder gefragmenteerde wereldorde centraal. Als bank is FMO actief op zoek naar strategische inzichten voor toekomstige investeringsrichtingen. HIG kreeg daarom de opdracht om begeleiding te bieden bij het navigeren door de huidige geopolitieke en geo-economische onzekerheden.

De sessie werd geleid door Michel don Michaloliákos, medeoprichter van HIG, en draaide om één centrale vraag: hoe moeten langetermijninvesteringsstrategieën zich aanpassen aan een wereld die steeds minder door stabiliteit en steeds meer door structurele onzekerheid wordt gekenmerkt?

Tijdens het gesprek werden de uitdagingen onderzocht die voortkomen uit het uiteenvallen van de orde na de Koude Oorlog. Daarbij werd verder gekeken dan oppervlakkige risicoanalyses en werden mogelijke ontwikkelingen binnen het internationale systeem in kaart gebracht, met bijzondere aandacht voor opkomende markten. Tijdens de masterclass kwamen verschillende onderwerpen aan bod, waaronder technologische en politieke ontwikkelingen, kapitaalstromen, institutionele veerkracht en de economische beperkingen van landen met hegemoniale ambities.

De masterclass bood ruimte voor een levendig debat. Een belangrijke conclusie was dat volatiliteit en instabiliteit zelf bepalende kenmerken van het mondiale landschap zijn geworden. Door de complexiteit van geopolitieke ontwikkelingen goed te doorgronden, kunnen waardevolle investeringsmogelijkheden worden voorzien die bijdragen aan de missie van FMO: het ondersteunen van werkgelegenheid en het verbeteren van levens in de meer dan 85 landen waarin de organisatie actief is.

Een belangrijke aanbeveling was om prioriteit te geven aan investeringen in CTM-toeleveringsketens, met als tweeledig doel het versterken van de Europese veerkracht en internationale positie enerzijds, en het ondersteunen van economische transformatie in partnerlanden anderzijds.

Daarnaast benadrukte HIG twee belangrijke structurele economische transformaties:

– De overgang van agrarische naar industriële economieën.
– De overgang van industriële naar diensteneconomieën.

Door investeringen op deze transities af te stemmen, kan FMO een actievere en betekenisvollere rol spelen bij het vormgeven van duurzame ontwikkeling.

Binnen deze context benadrukte Michel de rol van middenmachten. Nu traditionele hegemoniale structuren onder druk staan, kunnen deze landen optreden als strategische coördinatoren. Don Michaloliákos betoogde dat samenwerking tussen middenmachten een duurzamere weg biedt om de democratie en het collectieve belang te beschermen.

Bij investeringsbeslissingen moet rekening worden gehouden met geopolitieke ontwikkelingen om strategische concurrentie het hoofd te kunnen bieden. Zoals HIG in zijn missieverklaring stelt, is de behoefte aan adaptieve, geopolitiek onderbouwde besluitvorming nog nooit zo urgent geweest.

Wij danken FMO hartelijk voor de gelegenheid om deze masterclass te verzorgen. Ook spreken wij onze dank uit aan alle deelnemers, wier betrokkenheid deze dag des te waardevoller heeft gemaakt.