Keynotes en masterclasses

Geopolitiek van geografie: Irans zoektocht naar strategische diepte

Een gastcollege voor de lerarenopleiding Aardrijkskunde over Irans strategische diepte

Onze analist Michel Don Michaloliákos bezocht de lerarenopleiding Aardrijkskunde van de Hogeschool van Amsterdam. In dit gastcollege over de geopolitiek van geografie besprak hij Irans zoektocht naar strategische diepte. Hoewel “geo” in geopolitiek verwijst naar “geografie”, blijft geografie in geopolitieke analyses vaak onderbelicht. Toch vormt geografie de basis en de grens van cultureel-politieke ontwikkelingen en daarmee van staatsvorming. Alleen al daarom is het onderwerp van dit gastcollege de moeite waard. De actuele ontwikkelingen gaven er nog een extra dimensie aan.

Het Iraanse regime beschouwt zijn eigen voortbestaan als “de belangrijkste deugd van alle deugden”. Gezien de beperkte legitimiteit van het ayatollahregime in Iran, waar zeer sterke seculiere en zelfs democratische onderstromen leven, verkeert het voortdurend in overlevingsmodus. De overlevingsstrategie van het regime komt nadrukkelijk tot uiting in het agressieve buitenlands beleid van Iran. Via een permanente oorlog van lage intensiteit probeerde het Israël op afstand te houden en de VS uit het Midden-Oosten te verdrijven, via proxy’s als Hamas, Hezbollah, de Houthi’s en het Assad-regime.

Het doel van deze strategie was duidelijk: strategische diepte creëren, zodat het eigen centrum beschermd wordt door een grotere periferie. Dat maakt het moeilijk om Iran te raken en stelt het land in staat zijn tegenstanders schade toe te brengen.

Na 7 oktober 2023 heeft Israël deze strategie van proxy om proxy ontmanteld. In dit gastcollege reflecteerde Michaloliákos op de weinige opties die het Iraanse ayatollahregime nog resten.

Abonneer u op het Haags Instituut voor Geopolitiek

Europa steviger verankeren in de nieuwe wereldorde. Het Haags Instituut voor Geopolitiek bereidt beleidsmakers, bedrijven en burgers voor op de ingrijpende gevolgen van de uiteenvallende wereldorde.